فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
167
مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )
ذكر توجه حضرت خليفة الرحمن بصوب ديار قزاق نوبت اول و دوم چون عزم جهان گير از تسخير بلاد ماوراء النهر باز پرداخت و سايهء التفات بجانب فتح ممالك خراسان انداخت در سنهء تسع و تسعمايه حضرت خان عاليمكان از آب آمويه عبور فرمودند و اين اول عبوريست كه جهة فتح خراسان از آب آمويه واقع شد و بعد از عبور در جلگاى بلخ جهة حصار آن مملكت خيمهء اقبال بر فضاى آمال زدند و امير زاده بديع الزمان ميرزا فرار كرده در بعضى كوهستان آن بلاد تحصن نمود . از طرف سلاطين دشت خبر رسيد كه طايفهء ازيشان عازم آن شدهاند [ 73 ر ] كه به قصد تاخت توجه نمايند به بعضى از اطراف و نواحى ديار حضرت خان ، بعد از سماع اين خبر نفير كوچ زدند و از بلخ معاودت نموده متوجه صوب قزّاق شدند و از تركستان عبور كرده چند روزه راه پيش رفتند و سلاطين قزّاق را از استماع توجه حضرت خان قدم صبر و مكنت لغزيده و دست شجاعت لرزيده ، روى بفرار آوردند و توجه بصوب بلاد خود نكردند و حضرت خان عاليمكان سالم و غانم و آمل و كامل و سالب و غالب از آن بلاد فساد ، مظفّر و موفّر معاودت فرمودند و مادهء طمع اوزبك قزّاق را به نيش تيغ جهانگير مدافعت نمودند و اين يورش اول قزّاقست و يكسال ديگر كه در تابستان آن فتح خراسان شد ، عزم جزم فرمودند كه استيصال الوس قزّاق بنوعى كنند كه هيچ يك ازيشان بعد ازين قدم در بلاد خاصه بطريق جراءت ننهد و اگر بواسطهء يورش خراسان و عراق بعد مسافتى ميان « 1 » عساكر خاصه و بلاد ماوراء النهر واقع شود ايشان از بيم انتقام قدم در آن ديار ننهند مبادا از صولت بهرام انتقام حضرت خان بعد ازين بيرون نجهند . وصف طمع قزاق و فى الواقع قزّاق چنان گروهى شديد الطمعاند كه ذياب أطماع ايشان
--> ( 1 ) - در اصل : بيان .